مقالات

گردشگری باستانی در ساوجبلاغ

مکان های دیدنی ساوجبلاغ

مکان‌های دیدنی ساوجبلاغ

مکان‌های تاریخی ساوجبلاغ 

اگر برای سفرهای یک روزه‌ خود قصد دارید به البرز و منطقه‌ ساوجبلاغ سری بزنید، خالی از لطف نیست که در کنار طبیعت بکر این منطقه از اماکن تاریخی و باستانی آن هم دیدن کنید. این شهرستان از نظر تاریخی و کشفیات باستان‌شناختی از مهم‌ترین و غنی‌ترین مناطق ایران است.

تپه‌های باستانی؛ تپه‌های به قدمت تمدن بشری:

یکی از مهم‌ترین و معروف‌ترین این اماکن، تپه‌های باستانی است که قدمت آن‌ها را با بشریت یکی می‌دانند و با کشف باقی‌مانده از اجساد و وسایل دفن شده اطراف آن می‌شود به صحت و سقم این گفتار مهر تایید زد.

باستان‌شناسان در محدوده‌ این تپه‌ها گورستان‌ها، اشیاء قدیمی، آثاری پیدا کرده‌اند که به تخمین، آن‌ها را جزو قدیمی‌ترین یافته‌های خود می‌دانند.

تپه‌ی ازبکی مهم‌ترین تپه در استان البرز است که بقایای آن به قدمت بیش از 9 هزار سال می‌رسد و اولین خشت گلی جهان در این منطقه یافت شده است.

تپه‌ ازبکی شامل تپه‌های مختلفی می‌شود؛ یان تپه، گوموش تپه، جیران تپه و دوشان تپه. در دریان تپه، ساختارهای خشت و گلی فراوانی یافت شده است که این یافته‌ها نشان می‌دهد در زمان‌های دور مردم در این ناحیه چگونه ساخت و ساز انجام می‌دادند. تماشای معماری عجیب این تپه‌ بیضی شکل بسیار لذت‌بخش است.

مارال تپه، تپه‌ای کوتاه‌تر است که بازمانده‌هایی از اجاق، تنور و گودال‌های دور ریز در آن یافت شده است. تپه‌ بعدی با فاصله‌ 250 متری از تپه‌ی ازبکی، جیران تپه با گورستان‌هایی از سه دوره‌ی تاریخی است. این تپه از خاص‌ترین تپه‌هاست و به خاطر معماری رنگین و سکوهایی که در آن است نسبت به تپه‌های اطرافش اسم و رسم ویژه‌تری دارد.

در فاصله‌ی 300 متری شمال غرب تپه‌ی ازبکی، تپه‌ نام آشنای دوشان قرار گرفته است که در آن اشیا مختلفی چون سوزن 10 سانتی‌متری، درفش، سردوک و چند شیء سفالی یافت شده است که قدمت آن‌ها را به دوره‌ مادها و عصر آهن نسبت می‌دهند.

در منطقه‌ سرخاب و حومه‌ی بخش تهراندشت یکی دیگر از تپه‌های باستانی به چشم می‌خورد که به تپه‌ی سرخاب مشهور است و به عنوان یکی از آثار باستانی و ملی ایران به ثبت رسیده است.

این تپه متعلق به دوره‌ی تیموریان می‌باشد و سالیانه افراد زیادی برای بازدید این تپه‌ی تاریخی از مسیر جاده‌ی کرج – قزوین حرکت می‌کنند، قدم به سرخاب می‌گذارند و از آن دیدن می‌کنند.

تپه‌های گرجیان و خرم‌آباد جزو قدیمی‌ترین تپه‌های یافت شده در این منطقه هستند و قدمت آن‌ها به هزاره‌ی اول پیش از میلاد می‌رسد.

روستای (نام‌آشنا) با آثار تاریخی قابل‌توجه‌ن های دیدنی ساوجبلاغ

در همین حوالی، در روستای نام آشنای برغان، آثار تاریخی و چشم‌نوازی وجود دارد و بخاطر تعدد آن‌ها می‌توان این روستا را از مهدهای تاریخی نام‌گذاری کرد.

در ابتدای ورود به برغان به پل تاریخی آن برمی‌خوریم که از دوران صفویه به جا مانده است و روی رودخانه‌ی شاهرود قرار گرفته است. این پل در فهرست لیست آثار ثبت شده‌ی ملی وجود دارد.

پس از آن وقتی داخل روستای برغان می‌شویم یک به یک آثار تاریخی از اعصار قدیم تا جدید دیده می‌شود. تکیه‌ی اعظم برغان که مهد تعزیه‌‌خوانی است در میدان اصلی قرار گرفته و پس از آن مسجد جامع برغان که قدمتی حدود 800 سال دارد.

درخت‌های کهنسالی در شمال و جنوب حیاط این مسجد قرار دارد که سالیانه علاقه‌مندان زیادی برای تماشای آن‌ها این منطقه سفر می‌کنند. چیزی حدود 1000 سال از عمر درخت چناری که در شمال حیاط مسجد جامع قرار دارد، می‌گذرد و حفره‌ی بزرگی که در تنه‌ی این درخت وجود دارد موجب شگفتی بازدیدکنندگان شده و تماشای آن واقعاً لذت‌بخش و الهام‌بخش است و هیچ خالی از لطف نیست.

در همسایگی برغان، در روستای ورده نیز آثاری تاریخی متعددی به چشم می‌خورد. از جمله: حمام تاریخی ورده، بقعه‌های امامزاده عبدالقهار و بی‌بی‌ سکینه. در چوبی و نفیس امامزاده عبدالقهار که با نقوش و خط پوشیده شده است، از دوره‌ی شاه طهماسب اول به جای مانده و برای حفظ و نگهداری بهتر به موزه ایران باستان منتقل شده است.

 

 

مشاهده جاذبه‌های گردشگری و باستانی ساوجبلاغ                   

قلعه‌های قدمت‌دار و سر به آسمان کشیده

با گذر کردن از این روستاها و بناهای تاریخی می‌توان به قلعه‌های معروف این منطقه نیز سری زد. قلعه‌ی گبران در روستای هیو، معروف‌ترین قلعه‌ایست که در استان البرز و منطقه‌ی ساوجبلاغ وجود دارد. قدمت این قلعه را به دوره‌ی سلجوقیان برگردانده‌اند.

تماشای این قلعه و باقی‌مانده‌های آن برای کسانی که نسبت به گردش و وقت گذرانی در مناطق تاریخی و باستانی علاقه دارند جذاب است. به جز این قلعه، می‌توان از قلعه‌های دیگری مثل سیرود، ارزنگ قلعه، قلعه دختر، قلعه پراچان و… نام برد.

اگر برای دیدن قلعه گبران به هیو سری زدید، از بازدید آسیاب حاج رحیم غافل نشوید. آسیاب حاج رحیم از قدیمی‌ترین آسیاب‌های آبی تنوره‌دارِ یافت شده است و به تازگی حمامی قدیمی نیز در همسایگی این آسیاب کشف شده است.

در حوالی ساوجبلاغ که سفر می‌کنید می‌توانید به بنای باستانی برج آرامگاهی روستای کردان هم بروید و سازه‌ای که در حدود قرن هفتم هجری ساخته شده است را ببینید.

این برج نمایی آجری دارد و به ازتفاع 8 متر، گرد و مسقف است؛ و جلوی برج با دری چوبی بسته شده است. در اطراف این مقبره، درختان چنار بسیار کهنسالی وجود دارد که این منطقه تاریخی را الهام‌بخش‌تر کرده است.

بانوصحرا؛ یادگار دوران صفویه

پل تاریخی بانوصحرا در روستایی به همین نام واقع شده است و جزو سه پلی می‌باشد که از دوران صفویان به یادگار مانده است. کتیبه‌ی خشتی کوچکی در قسمت بالایی این پل وجود دارد که روی آن در مورد سال و مصالح استفاده شده در زمان ساخت این پل نوشته شده است.

این پل با خلاقیت و سلیقه‌ی معماران دوره‌ی صفوی ساخته شده است و تا زمان قاجاریه مراقبت و نگهداری از آن با وسواس بیشتری صورت می‌گرفته است.

متاسفانه به دلیل طغیان آب رودخانه و بالا آمدن سطح آب در این روستا، پل تاریخی بانوصحرا رو به اضمحلال است اما چیزی از جذابیت آن برای تماشا کم نکرده است و ابهت و قدمت خود را حفظ نموده و گردشگران زیادی برای تماشای آن به سمت این روستا حرکت می‌کنند.

ینگه امام (ینگی امام) از نظر تاریخی یکی از مهم‌ترین مناطق ساوجبلاغ است. کاروانسرا، امامزاده و تپه‌ای تاریخی با همین نام در این منطقه است. در فاصله‌ای نزدیک از امامزاده‌ی روستای ینگه امام کاروانسرای شاه‌عباسی وجود دارد. این کاروانسرای مستطیل شکل، در طول و عرضی هرکدام حدود 70 متر بنا شده است.

از این کاروانسرای بسیار زیبا و مهم در بسیاری از کتب سفرنامه یادشده است. متاسفانه به دلیل تخریب بخشی از این کاروانسرا، مسؤلان میراث فرهنگی، دست به مرمت آن زده‌اند ولی تغییرات زیادی نسبت به شکل اولیه‌ی خود نکرده و ابهت تاریخی خود را حفظ نموده است.

بخش مهم دیگر روستای ینگه امام که در کنار امام زاده و همسایگی کاروانسرا قرار گرفته است، تپه‌ی تاریخی‌اش است. این تپه چیزی در حدود 14 متر ارتفاع دارد.

در حفاری‌های باستان‌شناسی، ظروف سفالی و عتیقه‌ای بسیاری در حوالی این تپه پیدا شده است که مانند تپه‌های دیگر این منطقه نشان از تمدن بشری دارد. بخشی از این ظروف به طراحی دوره اسلامی و بخشی از آن‌ها که با خاک سرخ ساخته شده اند، به دورانی کهن‌تر برمی‌گردد.

این تپه در مسیر اصلی جاده قرار دارد و این نشان‌دهنده این است که در دوره باستانی، استفاده‌ی زیاد و بسزایی داشته است.

شایسته است به چند محوطه‌ی تاریخی در این منطقه اشاره کرد که بازدید از آن‌ها در کنار تمام این آثار تاریخی، دست‌ساز و باستانی خالی از لطف نیست.

محوطه‌ی ارباغ، محوطه‌ی خرابه‌های تلو، محوطه‌ی شلانک بن و محوطه‌ی پوله چال؛ که قدمت تاریخی آن‌ها به هزاره‌های اول قبل از میلاد تا دوره‌ی ایلخانی است.

علاوه بر این جاذبه‌های تاریخی که توجه هرگردشگری را به خود جلب می‌کند، طبیعت بکر شهرستان ساوجبلاغ نیز شما را مسحور خود خواهد کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.